4. SINIF TÜRKÇE - SERBEST OKUMA METNİ(1)

SERBEST OKUMA METNİ(1)

SESİM ÇOK MU ÇİRKİN?

-“Çirkin Ördek Yavrusu” masal kitabını okuyan ya da bu masalla ilgili bir çizgi filmi izleyen var mı?

        (1. etkinlik).

Çalışma Kitabı- Sayfa 25

      Güzel ve çirkin kelimeleri size neyi ifade ediyor ?

       Güzel

Göze ve kulağa hoş gelen, hayranlık uyandıran, çirkin karşıtı

        Çirkin

Göze veya kulağa hoş gelmeyen, güzel karşıtı.

 

     -Bireysel farlılık nedir?

     -Sizi özel yapan ve başkalarından ayıran farklılıklarınız nelerdir?

b. Anahtar Kelimelerle Çalışma

ses            çirkin

sevinç       güzellik       yalnızlık

  • Yukarıda verilen anahtar kelimelerin anlamları hakkında öğrenciler konuşturulur.

 ses: 1.Kulağın duyabildiği titreşim, seda, ün.
        3.   mecaz  Duygu ve düşünce.

sevinç:  İstenen veya hoşa giden bir şeyin olmasıyla duyulan coşku.

güzellik: Estetik bir zevk, coşku, hoşlanma duygusu uyandıran nitelik, hüsün.

yalnızlık: Yalnız olma durumu, kimsesizlik.

çirkin: Göze veya kulağa hoş gelmeyen, güzel karşıtı.

c. Metni Tanıma ve Tahmin Etme

       -Kitaplarınızı açınız, metindeki kısa konuşmalara göz atınız ve görselleri inceleyiniz. Böylece metni tanımaya çalışınız ve kitaplarınızı kapatınız.

ç. Amaç Belirleme

        -Bu metni okumanızın amacı ne olabilir?

Genel olarak okuma amaçları şunlardır:
a. Bilgilenmek için.
b. Zevk için.
c. Ders çalışmak ve sınavlara hazırlanmak için.
di. Genel kültürümüzü artırmak için.
e. Yaratıcılığımızı geliştirmek için.

        -Bu metni okumanın ve dinlemenin size neler kazandıracağını düşünüyorsunuz?

d. Yöntem ve Teknikleri Belirleme

  • Sessiz ve paylaşarak sesli okuma önerilir.

II. ANLAMA

1. Dinleme, Okuma ve Görsel Okuma

a. Dinleme

        -Dinleme kuralları nelerdir?

” İYİ BİR DİNLEYİCİ  OLACAĞIM”

  • İlk önce konuşan kişinin yüzüne bakmalı ve göz teması kurmalıyız.
  • Düzgün durmayı başarmalıyız.
  • Bedenimiz dinlediğimiz kişiye dönük, sağa sola sallanmadan, ellerimiz yanlarda herhangi bir şeyle uğraşmadan, dinlemeliyiz.
  • Söylenenleri dinlediğimizi hissettirmeliyiz. Başka iş ve kişilerle ilgilenmemeli ve başkalarına cevap veriyor olmamalıyız.(TV, oyuncak, kalem vs.)
  • Dinlediğimiz kişiye ne söylemek istediğimizi, ne hissettiğimizi doğru kelimelerle ifade etmeliyiz.
  • Bize söylenenler üzerinde düşünmeliyiz.
  • Konuşan kişinin sözünü kesmemeliyiz.
  • Anlatılanı  daha iyi anlayabilmek için gerekiyorsa  sorular sormalıyız.

 

        -Metni okurken herhangi bir yerinde duracağım ve sonrasını tahmin etmenizi isteyeceğim.”Bundan sonra ne olabilir?” sorusunun yanıtlarını kısa cümleler halinde defterlerinize yazmanızı isteyeceğim.

 

       SESİM ÇOK MU ÇİRKİN?

     -Şarkı söylemeyi çok seviyorum, hem de çok! Ayrıca konuşmayı da çok seviyorum. Hiç durmadan, hiç susmadan konuşmayı…Bana kalsa hiç susmam. Ya hep konuşur ya da hep şarkı söylerim, dedi çok güzel olduğuna inandığı bir sesle. Daha başka şeyler de söyleyecekti ki:

       -Yeteer, yeter artık, sus diye konuşmasını kesti bir başka ses. Bu konuşan, sesinin güzelliği konusunda çok iddialı değildi. Nasıl söylemeli, hatta çirkin buluyordu sesini.

       -Tabi, beni fena halde kıskanıyorsun. Kıskanıyorsun değil mi? söylesene. Çünkü benim sesim güzel. Senin ki ise çirkin, hem de çok çirkin, diye üsteledi ilk konuşan.

       -Şey, ne yalan söylemeli, evet kıskanıyorum biraz.

       -Sadece benimkini mi? Bütün diğer arkadaşlarımınkini de kıskanıyorsun işte…

       -Neden arkadaşlarım diyorsun? Biliyorsun, onlar benim de arkadaşım.

       -Arkadaşların mı? Hıh, onlar senin için böyle düşünmüyorlar ama… Ayrıca çirkin olan sadece sesin mi? Şu tüylerinin rengine baksana. Onlar da çirkin. Çirkin ve sarı.

       -Sürekli çirkinlikle suçlanan şöyle bir eğilip tüylerine baktı. Evet sarıydılar ama o kadar da çirkin durmuyorlardı. Sonra karşısındakine baktı. Onunkiler simsiyahtılar, siyah ve güzel.

       -İyi ama tüylerimin sarı olması ya da sesimin çirkin olması benim suçum değil ki, dedi yutkunarak.

       Karşısındakinden hiç ses gelmediğini görünce  küçük bir umut kırıntısıyla devam etti:

       -Bunlar, sizlerle arkadaş olmamı ya da sizlerin arkadaşı olmamı engeller mi?

       -Evet, tabi ki engellerler. Çünkü biz senin çirkin sesini duymak, çirkin sarı tüylerini görmek istemiyoruz, dedi acımasız.

      -Bunu, bunu bana yapmazsınız.  Biliyorsunuz, bugüne kadar hiç başka bir kanaryaya rastlamadığım için sizlerle siz kargalarla yaşıyorum. Çünkü yalnızlıktan çok korkuyorum. Çok çirkin olsam bile benim bu çirkinliklerime katlansanız ne olur? Söz veriyorum, bundan sonra ağzımı hiç açmam. Hatta gözünüze gözükmemek için bir köşeye gizlenirim bile. Böylece çirkinliklerimi görmez ya da duymazsınız sizde.

        Tam sözlerini bitirmişti ki ağacın altına iki çocuk geldi. (Bundan sonra ne olabilir? Tahmininizi kısaca defterinize yazınız.) Başlarını kaldırıp baktıklarında, çirkinlikle suçlanan kanaryayı ve güzel olduğunu iddia eden kargayı gördüler.

       Çocuklardan biri diğerine:

       -Hey şuna bak! Şunun tüylerinin güzelliğine bak dedi.

       Karga, bu sözler üzerine göğsünü kabarttı. Yan gözle kanaryaya bakıp:

       -Duydun mu, dedi.

       -Kanarya başı önünde üzüntüyle ve duyulur duyulmaz bir sesle karşılık verdi:

       -Evet, duydum.

       -Ötse de sesini duysak.

       -Bu sözlerin de kendisi için söylendiğine inanan karga, harika bir fırsat çıktığını düşünerek başladı, şarkı söylemeye.(Bundan sonra ne olabilir? Tahmininizi kısaca defterinize yazınız.) Çocuklar, bu hiç beklemedikleri ses karşısında önce şaşırdılar, sonra da yüzlerini buruşturdular.

        -Of, bir de şunun sesine bak! Adı, üstünde karga.

        Bu sözleri duyan karga, önce kulaklarına inanamadı; sonra şaşkınlıkla kanaryaya baktı.

        Kanarya da aynı şaşkınlıkla ona bakıyordu.

        -Bir yanlışlık var bu işte galiba, dedi kargaya.

        Karganın da düşündüğü buydu:

       -Bence de. Bir öt de, çirkin ses nasıl oluyormuş görsünler dedi öfkeyle.

       Kanarya çaresiz bir şekilde, üzüntüyle ve sesinin çirkinliğinden utanarak ötmeye başladı.

       Çocuklarsa, nefeslerini tutmuş dinliyorlardı kanaryayı.

       -Olamaz! Benim kanaryamınkinden bile güzel sesi.

      -Bir kafes içine koysan bununki de ancak o kadar çıkar. Bence bu ormanın güzelliği tamamlıyor sesini.

      -Haklı olabilirsin.

      -Kanarya, hâlâ duyduklarına inanamıyordu. Bir yanlışlık olup olmadığını anlamak için dönüp kargaya baktı tekrar; ama o, öfke ve kıskançlıkla oradan uzaklaşıyordu.

       -Dur gitme, beni yalnız bırakma. Onlar yanılıyorlar. Asıl güzel olan senin sesin, diye ardından seslendi kanarya. Ama karga onu dinlemedi bile.

       Karganın kendisini terk etmesinin üzüntüsü, sesinin çocuklar tarafından güzel bulunmasının sevincini çoktan bastırmıştı. Bu arada çocuklar oradan uzaklaşmışlardı. “ Yalnız kaldım işte, hem de yapayalnız. Olduktan, konuşacak kimsem olmadıktan sonra sesim güzel olmuş ya da çirkin, ne fark eder?” diye mırıldandı kendi kendine. Gözlerini kapayıp önünde uzanan kopkoyu yalnızlığını düşündü bir an. Tüyleri ürpermişti, ama yapacak hiç bir şeyi yoktu. Böyle kara kara düşüncelerle mutsuz mutsuz otururken, o iki çocuğun tekrar gelmekte olduğunu gördü. Hem de ellerinde bir kafesle. Kafesin içinde, kendisi gibi sarı tüylü bir kanarya vardı. (Bundan sonra ne olabilir? Tahmininizi kısaca defterinize yazınız.)

      “Olamaz, bu gördüğüm olsa olsa bir rüya.” Diye fısıldadı gözlerini kafesteki kanaryadan ayırmadan.  Elinde kafesi tutan çocuk ağacın altına geldiğinde kafesin kapağını açtı.

     -Hadi bakalım güzel kanaryam. Ne zamandır seni serbest bırakmayı düşünüyordum; ama yalnızlık çekeceğinden korktuğum için yapamıyordum bunu Şimdi sana bir arkadaş buldum işte. Birbirinize güzel güzel şarkılar söyleyerek mutlu mutlu yaşarsınız birlikte.

       Hoşça kal!

       Serbest kalan kanarya, çocuğa sessiz bir sağ ol dedikten sonra doğruca uçup diğer kanaryanın yanına kondu ve;

      -Merhaba, diyerek onu selamladı. O da,

      -Merhaba, diye karşılık verdi içten gelen bir mutlulukla. Bunu der demez kendi sesini sevdiğini fark etti. Tabi onunkini de.

                             Elvan PEKTAŞ

     

  • Metnin tamamı okunduktan sonra öğrencilerin tahminleri kontrol edilecek.

b. Okuma

-Sesli ve sessiz okuma kuralları nelerdir?

-Metni bir kez sessiz okuyunuz. Okuma sırasında anlamını bilmediğiniz kelimeleri belirleyiniz.

  • Öğrencilerden 1 anlatıcı, 1 karga, 1 kanarya, 3 çocuk belirlenir ve metni paylaşarak sesli okumaları sağlanır.

c. Görsel Okuma

-Metnin içeriği ile metnin görselleri uyumlu mudur? Neden?

ç. Anlamı Bilinmeyen Kelimelerle Çalışma

  • Bilmedikleri kelimelerin anlamlarını görsellerden, kendisinden önce ya da sonra gelen kelime ve cümlelerden, metinde verilen ipuçlarından yararlanarak  tahmin etmeleri istenir.

Şey, ne yalan söylemeli, evet kıskanıyorum biraz.

Bu konuşan, sesinin güzelliği konusunda çok iddialı değildi.

Karşısındakinden hiç ses gelmediğini görünce  küçük bir umut kırıntısıyla devam etti:

Gözlerini kapayıp önünde uzanan kopkoyu yalnızlığını düşündü bir an.

Tüyleri ürpermişti, ama yapacak hiç bir şeyi yoktu.

kıskanmak: 1.Sevgide veya kendisiyle ilişkili şeylerde bir başkasının ortaklığına, üstün durumda görünmesine dayanamamak.
                    2.Herhangi bir bakımdan kendinden üstün gördüğü birinin bu üstünlüğünden acı duymak, günülemek, hasetlenmek, haset etmek

iddia: 1.Sav.
          2.Kendinde olmayan bir yeteneği, bir durumu varmış gibi gösterme:

kırıntı: 1.Bir şeyden ayrılan küçük parça.
             4.mecaz  Eser, iz, belirti.

kopkoyu: Çok koyu.

ürpermek: 1.Korku, tiksinti, üşüme vb. yüzünden tüylerin dikilip derinin nokta nokta kabarmasıyla görülen ani titreme:
       "Fısıltılar duyarım, ürperirim / Terasta sanki bir ayak sesinden"- H. F. Ozansoy.

                   2.mecaz  Korkmak

  • Tahminlerini sözlüğe bakarak kontrol etmeleri sağlanır.

 (2. etkinlik)

Çalışma Kitabı- Sayfa 25

      Metinde geçen anlamını bilmediğiniz kelimeleri aşağıdaki kutucuklara yazınız.

iddia

kırıntı

kopkoyu

 

ürpermek

kıskanmak

     Kelimelerin anlamlarını öğrendikten sonra bir diyalog oluşturunuz. Her konuşma bu kelimelerden biriyle başlasın.

………………………………………………

………………………………………………

………………………………………………

………………………………………………

………………………………………………

………………………………………………

 

2. Metni İnceleme

  • Öğrencilerden metinle ilgili “ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin, kim” sorularına cevap vermeleri

istenir (3. etkinlik).

Çalışma Kitabı- Sayfa 26

      Kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin sorularını metne göre cevaplayınız.

      Kim?                     Ne?                  Nerede?

  Ana karakter

………………..

………………..

………………..

Yardımcı karakter

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

 

    Ne zaman?              Nasıl?           Niçin?

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

……………

 

 

  • Metnin konusu nedir? Metnin ana fikri nedir? (4. etkinlik).

Çalışma Kitabı- Sayfa 26

Metnin konusu                      Metnin ana fikri

  …………………………

…………………………

…………………………

        …………………………

…………………………

………………………...

 

 

 (5. etkinlik).

      Çalışma Kitabı- Sayfa 27

      Metinle ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.

      1. Kanaryanın kendi sesinin çirkin bulmasının sebebi neydi? Sonuçta ne oldu? Neden?

………………………………………………

………………………………………………

      2. Çocuk kafesteki kuşu neden serbest bırakmak istedi? Sonuçta ne oldu?

………………………………………………

………………………………………………

      3. Kanarya neden korkuyor?

………………………………………………

………………………………………………

 

-Kanaryanın kendi sesini çirkin bulmasının sebebi neydi? Sonuçta ne oldu? Neden?

-Çocuk, kafesteki kuşu neden serbest bırakmak istedi? Sonuçta ne oldu?

-Kanarya neden korkuyordu?

 (6. etkinlik).

Çalışma Kitabı- Sayfa 27

Metindeki hayal unsurlarını belirleyip yazınız.

………………………………………………

………………………………………………

 

 (7. etkinlik)

Çalışma Kitabı- Sayfa 27

Metne yeni bir başlık bulunuz.

………………………………………………

3. Söz Varlığını Geliştirme

            (8. etkinlik)

Çalışma Kitabı- Sayfa 28

            Aşağıdaki kelimelerin eş anlamlılarını bulunuz. Bulduğunuz kelimeleri birer cümlede kullanınız.

siyah      = …………………………………….

sınıf        = ……………………………………

öğrenci   = ……………………………………

sonbahar= ……………………………………

           (9. etkinlik)

Çalışma Kitabı- Sayfa 28

            Metinden eş anlamı olan kelimeler seçiniz ve seçtiğiniz kelimelerin eş anlamlılarını bulunuz.

Kelimeler         Eş anlamlısı            Kelimeler          Eş anlamlısı      

…………..   = ……………….      …………….  = ………………

…………..   = ……………….      …………….  = ………………

…………..   = ……………….      …………….  = ………………

            Metinden seçtiğiniz kelimeler hangi cümlelerde geçiyor? Bulduğunuz yeni kelimeleri seçtiğiniz kelimenin yerine koyarak cümleyi yeniden yazınız.

………………………………………………

………………………………………………

………………………………………………

………………………………………………

           Bulduğunuz kelimeler cümlelerin anlamını değiştirdi mi?

………………………………………………

………………………………………………

 

III. ZİHİNDEN YAPILANDIRMA

1.Günlük hayatla ilişkilendirme

  • Bu metinden neler öğrendiniz?
  • “Benim Özel Yönlerim” etkinliğini yapınız(10. etkinlik).

Çalışma Kitabı- Sayfa 29

     Siz nasıl bir kişisiniz? Özel yönleriniz nelerdir?

Adım soyadım: ………………….

Doğum yerim: ………………. Doğum tarihim: …………..

Boyum: ……….. Kilom: …….. Ayakkabı numaram:……..

Saç rengim: …………. Göz rengim: ………….

En sevdiğim oyunlar:………………………………………

……………………………………………………………..

Beni mutlu eden şeyler: ……………………………………

………………………………………………………………….

En sevdiğim renk: ……………………………………………..

En sevdiğim şarkı: ……………………………………………..

En sevdiğim ders: ……………………………………………..

En sevdiğim meyve: ……………………………………………

En sevdiğim arkadaşım: ………………………………………….

Beni diğer insanlardan ayıran en önemli özelliğim: ……………

………………………………………………………………….

 

          Cevaplarınızı arkadaşlarınızla karşılaştırınız Aşağıdaki soruları cevaplayınız.

  •  
    1. Bütün özelliklerim aynı olsaydı, neler olurdu?

……………………………………………………

2. Birbirimizden farklılıklarımızın bize katkısı neler olabilir?

 

 

IV. KENDİNİ İFADE ETME

1. Zihinsel Hazırlık

a. Ön Bilgileri Harekete Geçirme ve Konu Belirleme

  • Konuşma, yazma ve görsel sunu için aşağıdaki konular önerilir.

Farklılıklarımız bizi eşsiz ve özel yapar.

Başkalarının olumlu özelliklerini takdir etmek önemlidir.

Bireysel farklılıklarımız ne olursa olsun, hepimiz değerliyiz ve özeliz.

b. Amaç, Belirleme

  • Öğrencilerin konuşma, yazma ve görsel sunu amaçlarını belirlemelerine yardımcı olunur.

c. Tür ve Sunu Şeklini Belirleme

  • Öğrencilerden, seçtikleri konuyu hangi türde(şiir, hikâye, kısa oyun, resim  ya da drama) ve nasıl

sunacaklarını belirlemeleri istenir.

2. Kuralları Gözden Geçirme

  • Konuşma ve yazma kuralları hatırlatılır.

3. Konuşma, Yazma ve Görsel Sunu

a. Konuşma

  • Öğrencilere çalışmalarını sunmaları için yeterli süre verilir.

b. Yazma

  • Hazırladıkları şiir ve hikâyeler okutulur.

c. Görsel Sunu

  • Hazırladıkları kısa oyunları ve resimleri sınıfa sunmaları sağlanır.

4. Söz Varlığını Kullanma

  • Çalışmaları sırasında öğrendikleri kelimeleri listelemeleri istenir.

V. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Metni İnceleme Ölçeği dağıtılır

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !